Tekstbureau TekstBaken
Harrie Baken – tekstschrijver & seo-specialist
Tekstbureau TekstBaken
Harrie Baken – tekstschrijver & seo-specialist
Het corrigeren van scripties kost tijd. Soms niet veel. 'n Paar taalfouten verbeteren en… klaar. Wanneer een tekst barst van de fouten in spelling, stijl en zinsbouw, dan gaat er véél tijd in zitten. Voorkom hoge kosten en lever je tekst zo goed mogelijk aan bij een corrector. Op deze pagina enkele tips.
Voor kosten, offerte en werkwijze zie: correctie van scripties.
Er zijn genoeg boeken en websites over het schrijven van scripties. Bovendien geeft een hogeschool of universiteit de nodige instructies. Ik beperk me daarom hier tot de adviezen die ik kan geven op basis van mijn ervaring. Ervaring die ik opdeed in het onderwijs (15 jaar leraar Nederlands) en sinds juni 2000 als corrector van de meest uiteenlopende scripties.
Vooral uit eigenbelang. De laatste hand leggen aan een scriptie, de stijl verbeteren en – oh cliché! – de puntjes op de i zetten, dat is leuk. Leuker dan tig keer gebeurt veranderen in gebeurd (en/of omgekeerd).
Verder omdat ik graag een zo laag mogelijk bedrag in mijn offerte noem. Echt! Ik vind het vervelend om studenten een smak geld te moeten vragen. Vooral wanneer het corrigeren gemakkelijk voor minder had gekund. Met deze pagina wil ik bereiken dat het ook echt voor minder kán.
Voor contact met Harrie Baken over de correctie van je scriptie:
Info over kosten, offerte en werkwijze vind je op de pagina 'correctie van scripties'.
Misschien komt op het laatst die hele scriptie je de neus uit. Dump hem dan tóch niet te vroeg bij een tekstbureau. Alles wat je zelf kunt verbeteren scheelt je immers… geld! ;-)
Welke tekstverwerker je ook gebruikt, je kunt er spelling en grammatica mee controleren. Doe er je voordeel mee.
In Writer van LibreOffice en OpenOffice.org vind je de instellingen van de taalcontrole onder Extra » Opties » Taalinstellingen » Linguïstiek. In Word van Microsoft onder Extra » Opties » (tabblad) Spelling en grammatica. Je kunt daar van alles aan- en uitzetten. Om bijvoorbeeld tijdelijk verlost te zijn van die irritante rode kringels onder je woorden, schakel je 'Spelling controleren tijdens typen' uit. Om bij controle het onderste uit de kan te halen, stel je de rest zo streng mogelijk in. Let hierbij op de mogelijkheden die je programma verschaft bij 'Stijl', 'Schrijfstijl' of 'Grammar & Style'.
Aardig is ook 'Leesbaarheidsstatistieken weergeven' of iets in die richting. Als je dat aanvinkt, krijg je na de spellingscontrole wat getallen voor je neus. Onder andere de gemiddelden van woorden per zin, zinnen per alinea en lijdende zinnen.
Uit deze cijfers kun je grofweg(!) wel wat over de leesbaarheid van je tekst afleiden. Het aantal woorden per zin en het aantal zinnen per alinea spreken voor zich. Hoe hoger die aantallen zijn, hoe vermoeiender de tekst waarschijnlijk is. Een speciaal probleem zijn de 'lijdende zinnen'.
Goed, geef een ram op F7 en laat de spellingscontrole van je tekstverwerker lopen. Je kunt er fouten mee opsporen en verbeteren. Maar let op…
Op een compliment aan Microsoft zul je me niet gauw betrappen, maar dat de spellingscontrole van MS-Word een waarschuwing geeft wegens vaag taalgebruik bij zinnen met het smurfwoord aangeven erin, dat vind ik werkelijk klasse. (Onder invloed van to indicate is aangeven in het suffe tijdperkje Balkenende zoiets als dingesen gaan betekenen.)
In elke zin aangeven gebruiken is fantastisch! Je hoeft niet meer na te denken en je blijft lekker vaag. Bovendien kunnen tientallen woorden uit het woordenboek wegens overbodig! Zeggen, schrijven, antwoorden, vertellen, duidelijk maken, vinden, melden, beweren, mededelen, stellen, weergeven… zal ik maar stoppen?
Vertrouw nooit zomaar op de automatische spellingscontrole van je tekstverwerker. Welke je ook gebruikt, MS-Word, OpenOffice.org (OOo) of LibreOffice (LO): zet NIET de spellingscontrole aan en je verstand uit.
(Vooral) MS-Word stelt niet alleen verbeteringen voor, ook allerhande hartstikke foute 'verbeteringen'. Klik niet te gauw op 'wijzigen'. Denk eerst na.
Zowel oowriter als Word hebben de irritante gewoonte de tussen-s af te keuren, zoals in 'spellingscontrole', 'uitzichtsloos' et cetera. (Terwijl bij dergelijke woorden de tussen-s vrij is: als je die s uitspreekt, mag je hem ook schrijven.)
Ook lijkt het er verdacht veel op dat ze allebei het (slordige en inconsequente) 'Groene Boekje' (Woordenlijst Nederlandse Taal, 2005) slaafs volgen en het 'Witte Boekje' (Spellinggids van het Nederlands, Genootschap Onze Taal, 2006) negeren. Terwijl toch heel wat kranten, tijdschriften en andere clubs de witte spelling volgen.
Kortom, de spellchecker kan een goed hulpmiddel zijn, maar vaar er niet blind op. Accepteer alleen de voorgestelde correcties wanneer je zélf vindt: inderdaad, dat ding(!) heeft gelijk.
Veel scripties worden ontsierd door te veel herhalingen. Van telkens dezelfde formulering, zinsopening of standaarduitdrukking raakt de lezer verveeld of geïrriteerd. Bijvoorbeeld wanneer pakweg een kwart van de zinnen begint met 'daarnaast'. Woorden als ook, verder en bovendien bestaan ook! Evenals constructies met tevens en eveneens.
Kruip in de huid van een willekeurige lezer en lees je tekst. Verzin alternatieven voor veelvuldig terugkerend taalgebruik.
Scripties schrijf je natuurlijk niet in spreektaal, maar sla ook niet door naar de andere kant. Ontsier je taal niet met verouderde of zogenaamd deftige woorden en uitdrukkingen.
Gebruik niet het woord welke voor het verwijswoord (in dit geval een 'betrekkelijk voornaamwoord') die. Het is foeilelijk. (En gebruik welke al helemaal niet voor dat – dat is gewoon fout.) Zie ook 'De regels welke' op Taaladvies.net en 'Die / welke' bij Onze Taal.
Ik denk dat de hersenspoeling door sommige leraren Nederlands bijzonder effectief is geweest. (However, de invloed van het Engels speelt misschien een nog grotere rol.) Je zou een zin niet met maar mogen beginnen! Nou, wat mij betreft in veel gevallen wel, en liever dan met echter. Geef je echter de voorkeur aan echter, verplaats het dan naar verderop in de zin.
Het opsporen van te formeel of dikdoenerig taalgebruik – wat dacht je van 'derhalve'? – is tamelijk gemakkelijk. Neem je tekst en lees hem voor. Voor een denkbeeldig, gewoon publiek. Voel je je hierbij ongemakkelijk, een beetje aanstellerig, dan weet je dat er iets mis is.
Een woord is een woord en is één woord. Punt.
Dat is de logica van de Nederlandse taal. Een lange afstandsloper is niet per se een langeafstandsloper, zeg nou zelf. De Nederlandse spelling vloeit voort uit deze logica. Een woord schrijf je dus als één woord. Need I say more?
Een paar onjuistespatiebestrijders, strijdvaardig én vrolijk, hebben het platform Signalering Onjuist Spatiegebruik (SOS) opgericht. Ze schrijven:
[…] en het lijkt er zelfs op dat de foute spelling steeds vaker wordt toegepast. Een slechte ontwikkeling.
Het los schrijven van wat aaneengeschreven moet, lijkt inderdaad een epidemie. Ik denk dat zoekmachines de schoolmeester willen uithangen, en dat de gebruikers (die bij voorkeur geen lange woorden intikken) op hun beurt de zoekmachines bevestigen in hun verkeerde 'adviezen'.
De lijdende vorm? Ja, 'zinnen met worden'. Weet je nog, van de lessen Nederlands? Nee? Fris je geheugen even op bij Lijdende vorm (passief) van Taaladvies.net.
De eisen die hogescholen en universiteiten stellen aan scripties werken het gebruik van de lijdende vorm in de hand. 'Schrijf je scriptie in een zakelijke stijl en vermijd de ik-vorm', of zoiets. Die instructie leidt nogal eens tot een scriptie die vol staat met: 'Er kan geconcludeerd worden dat…', 'In het volgende hoofdstuk wordt ingegaan op…' enzovoort.
Met weinig moeite kun je dat soort zinnen 'actief' maken: 'De conclusie is dat…' en 'Het volgende hoofdstuk gaat in op…'
Mijn advies: voldoe aan de eisen die je opleiding stelt, maar probeer tóch zo veel mogelijk de bedrijvende/actieve vorm te gebruiken. Overmatig gebruik van de lijdende vorm maakt een tekst afstandelijk, onpersoonlijk en vermoeiend. Bovendien levert de lijdende vorm dikwijls verhullend taalgebruik op. Dat kán van pas komen, maar in scripties is verhullend en vaag taalgebruik juist niet de bedoeling.
Onlinewoordenboek, zo heette rond 2007 het gratis woordenboek van Van Dale. Maar onlinewoordenboek zélf stond niet in dat onlinewoordenboek. Vaag!
Als je onlinewoordenboek opzocht, kreeg je de laconieke melding:
(Stukje screenshot van 8 juni 2007)
In januari 2008 werd de webpagina van het onlinewoordenboek volgepropt met irritante reclames. Ze bewogen zelfs! Die rommel kostte natuurlijk ruimte, en de mededeling die overbleef na het zoeken naar onlinewoordenboek was:
In 2011 is het resultaat van de zoekopdracht onlinewoordenboek een heel verhaal. 'Geen resultaat' was beknopter:
"Je hebt gezocht op het woord: onlinewoordenboek
Het is verkeerd gespeld of het staat niet in dit gratis woordenboek Nederlands." (En nog meer geneuzel.)
Het lijkt erop dat mijn (en misschien ook jouw) geklier met het telkens opzoeken van onlinewoordenboek wel 'resultaat' heeft gehad.
Het woord "onlinewoordenboeken" staat nog wel op Van Dale's webpagina, maar het enkelvoud onlinewoordenboek is verdwenen. Het onlinewoordenboek héét niet langer onlinewoordenboek. Zo kun je natuurlijk ook een probleem oplossen. 'Gewoon' door in plaats van eindelijk eens het woord onlinewoordenboek op te nemen in je onlinewoordenboek, het te laten verdwijnen in het niets. Simpelweg door het onlinewoordenboek voortaan 'Gratis woordenboek' te noemen. Wat een geniale Van Dale.
Zoek je alternatieven voor een woord, kijk dan op Synoniemen.net. Handig als je een woord al tig keer hebt gebruikt. Of wanneer je alsmaar niet op dat ene gave woord kunt komen voor [vul maar in].
Van Dale Online | Gratis woordenboek
Het gratis woordenboek van Van Dale Online is een zeer beknopt woordenboek. Er staat enorm veel niet in. Zelfs onlinewoordenboek ontbreekt. (Maar toch wel handig, hoor! :)
Nederlandse Woordenlijst
van Nederlandsewoorden.nl
Woordenlijst Nederlandse Taal - Officiële Spelling 2005 van woordenlijst.org (Nederlandse Taalunie)
'n Portal met links naar van alles en nog wat over scripties is scriptie.startpagina.nl.
Bij Printenbind.nl kun je je scriptie laten printen, inbinden en versturen.
Om te zien welk woord of welke schrijfwijze de meeste mensen (op het web) gebruiken, is Google Fight leuk. (Maar voor een scriptie niet zo nuttig, want 'wat de meeste mensen doen', daar kun je je maar beter niks van aantrekken. :)
Neem voor meer informatie of voor een vrijblijvende offerte contact met me op. Mail naar harriebaken@tekstbaken.nl of gebruik het contactformulier.
Info over kosten, offerte en werkwijze vind je op de pagina 'correctie van scripties'.
2012-01-25 om 19:58:55 (eerste versie: 2007-01-04)
Baken
voor tekst!
LibreOffice.org
