Tekstbureau TekstBaken

Archieven op het web – Copywriter's Blog

Harrie Baken – freelance tekstschrijver & seo-specialist

The most effective way to restrict democracy is to transfer decision-making from the public arena to unaccountable institutions: kings and princes, priestly castes, military juntas, party dictatorships, or modern corporations.

Noam Chomsky


Archieven & zoekmachines
artikelen, boeken & woordenboeken

Zoekmachine Delpher: Nederlandse boeken, kranten en tijdschriften

In Delpher zijn miljoenen gedigitaliseerde pagina's uit Nederlandse boeken, kranten en tijdschriften op woordniveau te doorzoeken.

Delpher is ontwikkeld door de Koninklijke Bibliotheek in samenwerking met het Meertens-Instituut en de universiteitsbibliotheken van Amsterdam (UvA), Groningen, Leiden en Utrecht.

Een kort overzicht vind je op Over Delpher.

Taalkunde

The Linguist List van de Eastern Michigan University, de Wayne State University, en de University of Arizona

Marc van Oostendorp, taalkundige

Samuel de Lange bespreekt in "NRC Webpagina's" [12-11-1999] Noam Chomsky's Syntactic Structures, 1957

Taal - Nederlands

bab.la – 'Het bab.la Uitdrukkingen Woordenboek bevat duizenden vertalingen van gangbare uitdrukkingen en zegswijzen.'

Onze Taal, Taaladviesdienst – 'De Taaladviesdienst van Onze Taal beantwoordt vragen over het Nederlands, schrijft taalboeken, geeft taaltrainingen en corrigeert teksten.'

Taaladvies.net – 'De kern van Taaladvies is een databank met taal- en spellingkwesties waar vaak vragen over gesteld worden.'

Woordenlijst Nederlandse Taal – Officiële Spelling 2005 van woordenlijst.org (Nederlandse Taalunie)


Woordenboeken

Lexicool.com

Lexicool.com is een directory met ruim 5000 verwijzingen naar online woordenboeken.


lemma tekst in WNT

Woordenboek der Nederlandsche Taal

Het WNT is is een project van het Instituut voor Nederlandse Lexicologie en is sinds eind januari 2007 online beschikbaar.

"De applicatie is getest met Internet Explorer 6/7, Firefox 2 en Safari 2.0.4." (Met Opera 9.23 gaat 't ook prima.) En: "Het INL-font voor de bijzondere symbolen kunt u hier downloaden: Windows, Mac of Linux." Zo hoort het! (Nu nog in alfabetische volgorde, graag!)

Het lemma TEKST in het WNT

Woordsoort: znw.(m.) - Modern lemma: tekst

znw. m., mv. -en. Gewestelijk, b. v. op de Veluwe, in Drenthe en Gron., ook verkort tot teks. Mnl. tex(t). Uit lat. textus of fr. texte.

Betekenissen

  1. Het geheel der bewoordingen waarin een geschrift, een toespraak of een andere derg. uiting, ofwel een gedeelte er van, is vervat. Soms bepaaldelijk de bewoordingen zooals ze in een zekere uitgaaf voorkomen: zoo b. v. in de samenst. teksthandschrift.
  2. De tekst van den Bijbel of een gedeelte daarvan, niet beschouwd, gelijk in de bet. 1, b), als een afgerond geheel, maar op de wijze van een stof, en dan ook zonder lidw. gebezigd. Sedert lang verouderd.
  3. Een korte passage uit den Bijbel, een bijbelplaats.
  4. Datgene waarover iemand spreekt, het onderwerp van zijn spreken; soms ook: een uiting die 't onderwerp is van en 't uitgangspunt voor een redeneering. [...]
  5. Tekst en glos, tekst en uitleg, fig. voor: het geheele verhaal omtrent een bepaalde zaak. [...]
  6. Geschreven of gedrukte toelichting bij één of meer platen.
  7. De gezamenlijke woorden van een lied of een andere compositie voor zang.
  8. Als term in de boekdrukkerij, in verschillende beteekenissen.
  9. Gewestelijk gebezigd voor één vierde van een vel papier [...].

Dit is de compacte weergave: alle onderdelen kun je openklappen voor toelichtingen en voorbeelden. Dan volgt nog een lijst van samenstellingen met 'tekst' en een aanvulling. Uit deze aanvulling:

Tekstschrijver

  • schrijver van reclameteksten; copywriter; ook: schrijver van teksten voor het amusementsbedrijf, zooals: voor liedjes, cabaret, film, operette e.d. (V. DALE [1872]
  • U wees op het gebrek aan tekstschrijvers, regisseurs, technici, (O.K.W. Med. 27, 247 c [1963]).
  • Hij had veel beter tekstschrijver kunnen worden voor de Nationale Programma's die de radio op verjaardagen in vorstelijke kring pleegt uit te zenden, (carmiggelt, Later, 104 [1964]).
  • Daar strompelde ene Hartsema… het podium op, om als tekstschrijver (van een winnend lied) in de hulde te delen, (V. KOOTEN en DE BIE, Lachen 170 [1979]).

Het Vroegmiddelnederlands Woordenboek (VMNW)

Het VMNW is sinds april 2007 online.

'Baken' in het VMNW en in Verdam

Harrie Baken, TekstBaken, een baken in tekst! Ja hoor. Ik wist natuurlijk wel beter. Baken is geen baken, maar een varken.

In mijn Verdam, Middelnederlandsch Handwoordenboek, 1911, 1932, oplaag 1979 staan natuurlijk wel wat aanknopingspunten voor baken als sein, teken of fakkel, maar varken leek me altijd al waarschijnlijker. Wat ik vond in het VMNW, bevestigt mijn vermoeden: een of meer van de voorouders van vegaburger Harrie Baken waren slager. Leuk hoor!  ;-)


Baken in Verdam

Bake, zelfstandig naamwoord, mannelijk en vrouwelijk.

  1. zijde varkensvleesch, zij spek, vooral gerookt. (m.)
  2. geslacht varken (m.)
  3. levend vaken (vr.)

Bakeswijn, zelfstandig naamwoord, onzijdig; Varken.

Bakijn, bakin, baken, bijvoeglijk naamwoord. Van een varken, varkens-; bakijn vleesch


Baken in het VMNW

BAKE
Woordsoort: znw.m. - Modern lemma: baken - Middelnederlandsch Woordenboek: bake
Oudste attestatie: Gent, Oost-Vlaanderen, 1210 - Frequentie: totaal: 14, ambt.: 15
Aangetroffen spelling: bake, tsbaken (met proclitisch lidwoord des > ts-)
Morfologie: Naast het inheemse bake komt ook de geromaniseerde vorm bacon voor (zie ald.).
Korte betekenis: varken; Bake
1. Varken. Het varken in relatie tot zijn vlees, vandaar ook de in het MNW s.v. genoemde betekenissen 'geslacht varken, zijde spek'; bij het gebruik als toenaam wordt wel naar het levende varken verwezen.

1.1. Bake, toenaam. Zowel met als zonder voorafgaand lidwoord aangetroffen. Mog. ook als beroepsbijnaam voor een varkenskweker, -slager e.d. gebruikt. Vgl. Debrabandere 1993, p. 90.
Semantische klasse: Toenaam
Reinerus .filius. arnulfi Bake quem symon Bake habet in aduocacia inuadiauit terram ecgart que iacet in uilla sancti bauonis pro .xxx. marc. (Reinier, de zoon van Arnolf Bake, die Simon Bake onder voogdij heeft, heeft het land (van?) Ecgart dat ligt in Sint-Baafsdorp voor 30 mark verpand.) Corp.I p. 1, r. 38-40, Gent, Oost-Vlaanderen, 1210 (Uit de ledenlijst van de broederschap van St.-Jacob te Gent:) Dit sin de dode huter prohien sancte Jacobs Jan de ieude Jan de bake Simoen van rauenscoet Jacomin ser diederics mersmans Corp.I p. 171-172, r. 43-4, Gent, Oost-Vlaanderen, 1270 (Uit de ledenlijst van de broederschap van Sint-Jacob te Gent:) Jan de jude. willem de iude. Der. Willem de bake ende Robbrecht van valencine. Corp.I p. 168, r. 12-15, Gent, Oost-Vlaanderen, 1270 wi thydeman persoenre van naelduic. gherart [bo]sc[a]rt prochypape ter selu[e]r kerke. floreis van der woert. jan vt den dijc. willaem versoten soen ende Coppart baken soen Salut. Corp.I p. 2648, r. 16-19, Naaldwijk, Holland-West, 1299 Gerart vollekijn ene+alue hoeue. die femerie van sinte lisebetten vier buenre. joncurowe gertruut tsbaken ende hare suster tue buenre. Corp.I p. 1508, r. 16-18, Breda, Brabant-Noord, 1291

BACON
Woordsoort: znw. - Modern lemma: bake
Oudste attestatie: Brussel, ?Brabant-West, 1263-1267, Frequentie: totaal: 1, ambt.: 1
Aangetroffen spelling: bacons
Etymologie: Vgl. Ofra. bacon 'porc tué et salé, lard salé, jambon', Greimas s.v. Flexie: Lat. flexie
Korte betekenis: (gezouten) varken, 1. (Gezouten) varken, zijde spek.
jtem dedimus berinne de brucellis iii lb iussu domine jtem v lb v s de vi bacons (Evenzo hebben we aan Berin(ne) van Brussel 3 pond gegeven op bevel van onze vrouwe; evenzo 5 pond 5 schellingen van 6 (gezouten) varkens.) Corp.I p. 106, r. 1-2, Brussel, ?Brabant-West, 1263-1267

Het Oudnederlands Woordenboek (ONW) is sinds 2009 online.


Eerste versie: 2001-11-08, bijgewerkt op 2017-07-03 om 19:30:00

NB Deze pagina, gemaakt in 2001, is in december 2011 flink uitgedund. In de loop van 2014 hoop ik de pagina enigszins aan te vullen.

archieven

Archieven.org
Archieven.org

Einstein: archieven
Einstein Archives Online

IISG: archief
IISG

logo internet archive
Internet Archive

Nationaal Archief
nationaal archief (NL)

NEHA: archief
NEHA

W3CCSS3

Pagina bijgewerkt op 2017-07-03 om 19:30:00

Harrie Baken
harriebaken@tekstbaken.nl
contactformulier
tel +31 13 468 46 15
gsm +31 6 23 36 93 80
Academielaan 152
NL-5037 EW Tilburg
KvK 18035796
btw-id NL078875560B01